dsc06277_edited.jpg

Agroforestry

Het bewust integreren van bomen en struiken met landbouw. Zo zijn er vele verschillende vormen van agroforestry.

Agroforestry, ook wel bomenlandbouw of boslandbouw genoemd,  is het combineren van houtige gewassen (bomen en struiken dus) met landbouw (akkerbouw, tuinbouw, veeteelt). Door die combinatie te leggen worden er nieuwe producten en/of diensten gecreerd op zowel ecologisch, economisch en sociaal terrein.

Agroforestry kent vele verschillende vormen maar zijn te onderscheiden in vier hoofdgroepen zoals hierboven wordt weergegeven. Wil je meer te weten komen over de verschillende vormen van agroforestry kunt u bovenstaande thema's aanklikken. Naast de bovenstaande vormen van agroforestry is het ook mogelijk om bomen en struiken aan te planten als houtsingels, windsingels en bufferstroken langs oevers. Het ligt aan de manier waarop dit gedaan wordt of het ook onder agroforestry valt. Nogmaals, het gaat om de bewuste combinatie van boom/struik en landbouw.

Het hoofdprincipe waarop een succesvol agroforestry systeem rust is voornamelijk de ecologische veerkracht van de natuur en daarom is agroforestry niets nieuws. Het introduceren van bomen en/of struiken op een landbouwperceel beïnvloed op korte en op lange termijn de bodem, de waterhuishouding, het (micro)klimaat, de biodiversiteit en andere ecosysteemdiensten waardoor ook de gewasopbrengst en kwaliteit verhoogt kan worden. De agroecologische effecten en ook biofysische veranderingen op het perceel hebben een unieke invloed op het perceel, het bedrijf, de boer, de natuur, en de mens er om heen.

Agroforestry is iets van de lange termijn, een heel lang termijn zelfs als je het vergelijkt met de huidige landbouw en de veelvoorkomende eenjarige cyclussen. Het is dus even anders denken, niet meer in enkelvoud maar in meervoud. Er komt veel andere kennis bij kijken wanneer je agroforestry gaat toepassen op je landbouwbedrijf. Jade Reforestry staat samen met verschillende partners klaar om je opweg te helpen naar een succesvol agroforestry systeem. Normaliter ga je eerst een jaar aan de slag met orienteren en rondkijken bij andere bedrijven. Daarna, wanneer je meer duidelijkheid hebt over wat voor soort agroforestry systeem bij jou en je bedrijf past, gaan we aan de slag met een inrichtingsplan. Hiervoor biedt Jade Reforestry verschillende mogelijkheden. We kunnen een globaal plan maken met schetsen en tekeningen en een korte beschrijving over het model. Wil je maatwerk kan dat zeker. Neem vooral contact op als je hier vragen over hebt.

Forest Farming of andere agroforestry systemen dat geen silvopastorale of silviculturele agroforestry zijn is ook een vorm van landgebruik met bomen en struiken dat sterk lijkt op agroforestry. Denk daarbij aan houtsingels, windsingels of bufferstroken langs de kanten van oevers. Deze vormen worden naast forest farming ook forest gardening, homegardens of voedselbossen genoemd. Deze systemen zijn duidelijk in opmars maar er zijn nog uitdagingen op het gebied van het verdienmodel en oogstbaarheid. Forest farming hangt nauw samen met bepaalde permacultuur principes en de agroecologische principes wat ook terug komt in het ontwerp. Er wordt gestreefd naar maximale oogst, maar ook een maximale complementaire synergie tussen een divers aantal soorten planten. Zo worden naast de producerende soorten ook soorten aangeplant voor stikstofbinding, kalium pompen, bodembedekking en allerlei multifunctionele planten. Een potentieel teeltsysteem maar voor sommige landbouwbedrijven nog paar stappen te ver.

Silvopastorale agroforestry is de combinatie van bomen en struiken met vee. Traditionele vormen van silvopastorale agroforestry zijn bijvoorbeeld begrazing in beboste gebieden, bosweides, weides met rijen bomen of onder fruit- of notenboomgaarden. Ook zijn er nieuwere vormen van silvopasture agroforestry waarbij dierlijke en plantaardige landbouwproductie geintegreerd worden. Bijvoorbeeld kippenuitloop met bomen en struiken of varkens in het bos. Landbouwers en grondeigenaren zien silvopastorale agroforestry als een interessant en laagdrempelig teeltsysteem en gaan graag aan de slag met het integreren van voederhagen op hun percelen.

Silviculturele agroforestry is de combinatie van bomen en struiken met de teelt van gewassen. Dit kan in combinatie met akkerbouw, tuinbouw, laagstam fruitteelt, kleinfruitteelt, korte omloophout, sierteelten en andere vormen van plantaardige landbouw. Deze vorm van agroforestry is nog redelijk nieuw in Nederland maar wordt voorzichtig geintroduceerd in bepaalde regios. In Frankrijk en België kennen ze gelijksoortige teeltsystemen, want waar het klimaat extremer is geworden wordt silviculturele agroforestry steeds vaker toegepast voor een toekomst bestendige vorm van gewasproductie. De meest voorkomende vorm van silviculturele agroforestry is rijenteelt (ook alley cropping genoemd) waarbij bomen in rijen geplant worden met relatief grote afstanden. Daartussen worden de gewassen geteeld op een manier dat het nogsteeds werkbaar is met dezelfde machines voor bewerkingen en oogstwerkzaamheden. Silviculturele agroforestry is terug te vinden op grootschalige akkerbouwpercelen maar ook op CSA bedrijven.

Agroforestry op de huiskavel zien we ook steeds meer in Nederland terugkomen. Vroeger was het heel normaal, een walnotenboom en een meidoornhaag bij de stal. Een rijkere erfbeplanting met meer leven rondom huis. Er zijn vele mogelijkheden om agroforestry dicht bij huis toe te passen. Als de combinatie met een bepaalde vorm van landbouw gelegd wordt met de bomen en struiken valt het onder agroforestry. Daarom wordt beplanting op of rondom de huiskavel vaak niet gezien als agroforestry, terwijl de bomen en struiken een ook invloed hebben op de huiskavel en daarmee het landbouw bedrijf. Wellicht is het niet geintegreerd met de teelt van gewassen of de gezondheid van het vee maar kan wel een positieve invloed hebben op de uitstraling van het bedrijf. Zo kunnen bijvoorbeeld walnootbomen muggen en vliegen weghouden en gevlochten meidoornhagen het vee binnen de omheining houden.

Forest farming
Silvopastorale
Huiskavel
Silviculturele
voedselbos_edited.jpg
vb_edited.jpg
agroforestryCow_edited.jpg
Bomen-Voor-Buitenkippen_3_edited.jpg
agroforestry_with_chicken_edited.jpg
ddcbdf45-b55d-4651-9e71-4f103654332d_47f9f281-3350-4276-977e-f391602a40ab_wakelyns_agrofor
Agroforesterie_(maïs_et_châtaigner)(2)_edited.jpg
 
 
 
IMG_0669_bewerkt_edited.jpg